Wniosek o Elterngeld

Do kiedy trzeba złożyć wniosek?

Elterngeld przysługuje wstecz tylko za ostatnie 3 miesiące życia dziecka przed miesiącem życia dziecka, w którym wpłynął wniosek (§ 7 Abs. 1 Satz 2 BEEG).

Miesiąc życia dziecka biegnie od urodzin do urodzin, a nie od pierwszego dnia miesiąca do pierwszego. Dziecko urodzone 20. dnia ma zmianę miesiąca 20. dnia.

Jest to surowsze niż przy Kindergeld. Tam są to sześć miesięcy, a uprawnienie pozostaje ustalone — ograniczona jest tylko wypłata. Tutaj przepis ogranicza samo świadczenie.

Przeważający pogląd czyta dlatego § 7 Abs. 1 Satz 2 BEEG jako termin zawity: to, co sięga dalej wstecz, przepada ostatecznie. Federalny Sąd Socjalny uważa obok tego za możliwe przywrócenie terminu według § 27 SGB X.

Oba poglądy prowadzą do tej samej praktycznej rady, a ta radą nie jest: wniosek jest związany terminem, a termin biegnie od urodzenia dziecka.

Liczy się dzień, w którym wniosek wpłynie do Elterngeldstelle. Nie data podpisu, nie dzień wysłania.

Przykład: dziecko rodzi się 10 marca. Wniosek wpływa 20 sierpnia. Wypłata następuje wtedy od miesiąca życia dziecka, który rozpoczął się 10 maja. Marzec i kwiecień przepadają.

Co trzeba mieć pod ręką

Wniosek pyta o dochód całego roku. Kto zbierze dokumenty wcześniej, wypełni go za jednym razem zamiast za trzema.

Poza aktem urodzenia wystarczą kopie. To, co nie należy do sprawy, można zaczernić.

Jaki urzędowy formularz obowiązuje?

Zależy to od miejsca zamieszkania i dlatego kraj związkowy jest pierwszym pytaniem. Większość krajów wydaje jednolity wniosek federalny. Bayern i Mecklenburg-Vorpommern mają własne wersje.

Baden-Württemberg, Hessen i Nordrhein-Westfalen również wydają własne urzędowe formularze. Tutaj dla tych trzech krajów wypełniany jest jednolity wniosek federalny.

Pod względem treści wnioskowi federalnemu niczego nie brakuje. Zbiera on każdą okoliczność, którą zbierają trzy formularze krajowe. O numer identyfikacji podatkowej Baden-Württemberg i Nordrhein-Westfalen w ogóle nie pytają, a wniosek federalny tak.

Niektóre urzędy pracują z własnym urzędowym formularzem i przesyłają go później. Złożony wniosek pozostaje mimo to skuteczny, a termin jest zachowany z chwilą jego wpływu.

Nie przewidujemy, co pojedynczy urząd zrobi w konkretnym przypadku. Tutaj napisane jest to, co reguluje ustawa.

Ile wynosi Elterngeld?

Basiselterngeld zastępuje od 65 do 67 procent dochodu, który odpada po urodzeniu dziecka. Jest to co najmniej 300 € miesięcznie, a najwyżej 1.800 € (§ 2 Abs. 1 Satz 2 BEEG).

Kwota minimalna obowiązuje również bez dochodu przed urodzeniem (§ 2 Abs. 4 Satz 1 BEEG). Przy Elterngeld Plus obie granice zmniejszają się o połowę.

Zasiłek macierzyński i dodatek pracodawcy są w pełni zaliczane (§ 3 Abs. 1 Satz 1 BEEG). Dlatego w tygodniach po porodzie zwykle nie wpływa dodatkowo Elterngeld.

Te miesiące życia dziecka i tak liczą się jako miesiące z Basiselterngeld. Są więc wliczane, nawet jeżeli pieniądze nie wpływają.

Od dochodu podlegającego opodatkowaniu w wysokości 175.000 € uprawnienie odpada (§ 1 Abs. 8 BEEG). Chodzi o dochód podlegający opodatkowaniu w rozumieniu § 2 Abs. 5 EStG, a nie o dochód brutto. Miarodajny jest ostatni rok podatkowy zamknięty przed urodzeniem dziecka.

Dla pary rodziców obowiązuje ta sama granica, odniesiona do sumy obu dochodów. Wyższej kwoty dla par od kwietnia 2024 roku już nie ma.

Granica zależy od daty urodzenia dziecka, a nie od dnia złożenia wniosku (§ 28 Abs. 5 BEEG). Dla urodzeń od 1 kwietnia 2025 roku wynosi 175.000 €.

Basiselterngeld, Elterngeld Plus i Partnerschaftsbonus

Są trzy rodzaje i można je łączyć (§ 4 BEEG). Co oznacza każdy z nich, jest tu zestawione obok siebie — który pasuje do jakiego życia, rozstrzygają rodzice.

Dokonany wybór nie jest ostateczny. Do końca okresu pobierania można go zmienić (§ 7 Abs. 2 BEEG).

Wstecz zmiana sięga tylko trzy miesiące życia dziecka. I jest wykluczona w zakresie, w jakim kwoty miesięczne zostały już wypłacone — z wyjątkiem przypadków szczególnie uciążliwych.

Kto otrzymuje Elterngeld?

Brak pełnej działalności zarobkowej oznacza: najwyżej 32 godzin tygodniowo średnio w miesiącu życia dziecka (§ 1 Abs. 6 BEEG).

Jest to średnia, a nie granica tygodniowa. Tydzień z większą liczbą godzin nie szkodzi, dopóki średnia miesięczna się zgadza.

Elterngeld mogą otrzymać również rodzice adopcyjni i krewni do trzeciego stopnia. Przy ciążach mnogich przysługuje jedno uprawnienie, a nie po jednym na dziecko.

Bez obywatelstwa niemieckiego znaczenie ma dodatkowo tytuł pobytowy. To, który tytuł wystarcza, zależy od jego rodzaju i od działalności zarobkowej.

O tym, czy któryś z tych warunków jest spełniony, rozstrzyga Elterngeldstelle, a nie my.

Jak długo trwa rozpatrywanie?

Stałych terminów nie ma. To, jak długo trwa rozpatrywanie, zależy od Elterngeldstelle i od konkretnego przypadku. Dlatego nie podajemy liczby, której nie moglibyśmy dotrzymać.

Wniosek można przygotować przed urodzeniem dziecka, ale złożyć dopiero po nim. Aktu urodzenia wcześniej nie ma.

Gdzie znajduje się numer identyfikacji podatkowej

Numer ma jedenaście cyfr i obowiązuje dożywotnio (§ 139b AO). Nie zmienia się przy zawarciu małżeństwa, przeprowadzce ani zmianie nazwiska.

Jeżeli pismo zaginęło, nie nadaje się nowego numeru, lecz podaje ten sam ponownie. Bundeszentralamt für Steuern podaje go na wniosek jeszcze raz.

Odpowiedź udzielana jest wyłącznie listownie na adres zameldowania. Telefonicznie ani mailowo Bundeszentralamt numeru nie podaje. Trwa to obecnie około czterech tygodni.

W przypadku dziecka list trafia na adres zameldowania dziecka. Aby dotarł, na skrzynce pocztowej musi widnieć nazwisko dziecka.

W przypadku noworodka numer przychodzi sam, gdy tylko urząd meldunkowy przekaże dane. Jeżeli po około czterech tygodniach nic nie przyjdzie, właściwym miejscem jest urząd meldunkowy.

Dziecku mieszkającemu za granicą numer nie jest nadawany. Nie podlega ono w Niemczech obowiązkowi podatkowemu. Dotyczy to również sytuacji, gdy przysługuje Kindergeld.