Kim Elterngeld alır?
Yasa, bir arada bulunması gereken dört koşul sayar:
- Almanya'da ikamet veya mutat olarak bulunma;
- çocukla aynı evde yaşama;
- çocuğa bizzat bakma ve onu yetiştirme;
- hiç çalışmama veya tam zamanlı çalışmama.
Tam zamanlı çalışmamak şu demektir: yaşam ayı ortalamasında haftada en çok 32 saat (§ 1 Abs. 6 BEEG).
Bu bir ortalamadır, haftalık sınır değil. Aylık ortalama tuttuğu sürece daha çok saat çalışılan bir hafta zarar vermez.
Mesleki eğitim kapsamında çalışan veya uygun bir gündüz çocuk bakıcısı (Kindertagespflegeperson) olarak çalışan kişi de tam zamanlı çalışıyor sayılmaz.
Buna gelirle ilgili bir sınır eklenir.
Vergilendirilecek gelir 175.000 € üzerindeyse hak düşer (§ 1 Abs. 8 BEEG). Kastedilen, § 2 Abs. 5 EStG anlamında vergilendirilecek gelirdir, brüt gelir değil. Belirleyici olan, doğumdan önceki son kapanmış vergi yılıdır.
Bu koşullardan birinin bulunup bulunmadığına biz değil, Elterngeldstelle karar verir.
Anneler ve babalar
Koşullar anneler ve babalar için aynıdır. Bunları karşılayan her ebeveynin kendi hakkı vardır.
Çoğul doğumlarda her çocuk için ayrı değil, tek bir hak vardır (§ 1 Abs. 1 Satz 2 BEEG).
Ebeveyn çifti için her iki gelirin toplamına bakılarak aynı sınır geçerlidir. Çiftler için daha yüksek bir tutar Nisan 2024'ten beri yoktur.
Evlat edinme, eşin çocuğu, babalık
Şu kişiler de Elterngeld alabilir (§ 1 Abs. 3 Satz 1 BEEG):
- bir çocuğu evlat edinme amacıyla yanına almış olan;
- eşinin çocuğunu hanesine almış olan;
- babalığı tanımış ancak tanıma henüz geçerli olmamış olan ya da babalığın tespitini talep etmiş ve bu konuda henüz karar verilmemiş olan.
Evlat edinmede ve evlat edinme amacıyla bakımda doğum yerine çocuğun yanına alındığı gün esas alınır (§ 1 Abs. 3 Satz 1 Nr. 1 und Satz 2 BEEG).
Ebeveynler çocuğa bakamıyorsa
Ebeveynler ağır hastalık, ağır engellilik veya ölüm nedeniyle çocuklarına bakamıyorsa, üçüncü dereceye kadar akrabalar ve eşleri Elterngeld alabilir (§ 1 Abs. 4 BEEG).
Üçüncü dereceye kadar akrabalar örneğin büyükanne ve büyükbabalar, büyük büyükanne ve büyükbabalar, kardeşler, amca, dayı, hala ve teyzelerdir (§ 1589 Abs. 1 Satz 3 BGB).
Ayrıca diğer koşulları karşılamaları gerekir ve başka hak sahipleri Elterngeld almamalıdır.
Bakım daha geç başlıyor veya kesintiye uğruyorsa
Bakım önemli bir nedenle hemen başlayamıyor veya kesintiye uğraması gerekiyorsa hak devam eder (§ 1 Abs. 5 BEEG).
Yurt dışında ikamet
Almanya'da ikameti olmayanlar yalnızca istisnai durumlarda Elterngeld alabilir; örneğin yurt dışına görevlendirmede Alman sosyal sigorta hukuku uygulanmaya devam ediyorsa (§ 1 Abs. 2 BEEG). Bu, bu kişiyle aynı hanede yaşayan eş için de geçerlidir.
Alman pasaportu olmadan
Serbest dolaşım hakkı olan, örneğin bir AB ülkesinin uyruğuna sahip olan kişinin özel bir oturma iznine ihtiyacı yoktur.
Diğer herkesin belirli oturma belgelerine ihtiyacı vardır (§ 1 Abs. 7 BEEG), örneğin:
- yerleşme izni (Niederlassungserlaubnis) veya AB daimi oturma izni (Erlaubnis zum Daueraufenthalt-EU);
- AB Mavi Kartı (Blaue Karte EU);
- en az 6 ay için çalışma hakkı veren veya çalışmaya izin veren bir oturma izni.
Bazı oturma izinleri kapsam dışıdır, örneğin eğitim, Au-pair, mevsimlik iş veya iş arama amaçlı olanlar. Diğerleri için, örneğin öğrenim amaçlı olanlarda, ek koşullar geçerlidir.
İnsani nedenlerle verilen belirli oturma izinleri için ayrı koşullar geçerlidir, örneğin Almanya'da çalışıyor olmak.